Skip to main content
XS SM MD LG XL

Een voedselbos is een eeuwenoud systeem, waarin een grote soortenrijkdom aan planten en dieren een hoge productie levert. Ook in Nederland worden steeds meer voedselbossen aangelegd. Maar wat is een voedselbos nou precies? Wat zijn de voordelen ervan? En: hoe kun je zelf een voedselbos aanleggen?

Wat is een voedselbos?

Een voedselbos is een door de mens ontworpen systeem, gericht op duurzame voedselproductie. Het ontwerp van voedselbossen is geïnspireerd op de opbouw van een écht natuurlijk bos, zoals een tropisch regenwoud. Er is een hechte samenhang tussen bomen, dieren en planten, waardoor er een natuurlijke kringloop en natuurlijk ecosysteem ontstaat. Een grote diversiteit aan bomen en planten trekt namelijk vogels, zoogdieren, insecten en schimmels aan. Vanuit deze organische samenwerking ontstaat er een kringloop; insecten zorgen voor bestuiving, vogels voorkomen rupsenplagen, padden eten slakken en wezels en vossen houden de muizen in toom. 

Daarnaast hebben voedselbossen een positieve impact op de bodem. Doordat organisch materiaal op de bodem blijft liggen blijft de grond vruchtbaar en goed bestand tegen droogte. Dit in tegenstelling tot gangbare landbouw, waar de grond altijd te droog, te nat of te koud is. Ook wordt er in de grond van een voedselbos veel zuurstof vastgehouden, waardoor water beter aan- en afgevoerd wordt.

Verder geeft een voedselbos een hoge kwaliteit voedsel. Het is biologisch en onbespoten, waardoor de optimale voedingswaarde bewaard blijft en je geen onnatuurlijke stoffen binnenkrijgt. Dit draagt bij aan een goede gezondheid van mens, dier en milieu.

Gelaagd systeem

Naast een hoge biodiversiteit hebben voedselbossen ook een hoge productiviteit. In voedselbossen staan meerdere ‘lagen’ op dezelfde vierkante meter waardoor er efficiënter gebruik wordt gemaakt van de ruimte. Op een reguliere akker wordt bijvoorbeeld een enkel gewas verbouwd, terwijl er in een voedselbos tot wel zeven lagen kunnen groeien. De volgende lagen vormen samen een compleet systeem:

  • Kruinlaag: grote bomen, >8m. Bijvoorbeeld: walnoot, kers.
  • Tussenlaag: kleine bomen, grote heesters, 3 – 8m. Bijvoorbeeld: mispel, hazelaar.
  • Struiklaag: kleine heesters, 1-3m. Bijvoorbeeld: gojibes, honingbes
  • Kruidlaag: vaste kruiden, 0,20 – 1m. Bijvoorbeeld: brandnetel, varens
  • Bodembedekkers: 0 – 0,20m. Bijvoorbeeld: aardbei, postelein
  • Klimplanten. Bijvoorbeeld: kiwibes, druif
  • Wortels en knollen. Bijvoorbeeld: aardpeer, biet

Bron: voedselbos.eu

Agroforestry

Agroforestry is een nieuwe term voor een eeuwenoude landbouwpraktijk, waarbij ook gebruik gemaakt wordt van gecombineerd grondgebruik. Agroforestry betreft het combineren van akkerbouw, groenteteelt of grasland en eventueel veehouderij op hetzelfde land als waar meerjarige bomen of struikgewassen worden geteeld. In de praktijk kan een stuk landbouwgrond waarop bijvoorbeeld kastanjebomen staan ook zijn beplant met maïs, waarvan schapen de overblijfselen opscharrelen. Op deze manier versterken de verschillende componenten elkaar. De bomen beschermen de andere gewassen en verstevigen de bodem doordat hun wortels bodemerosie voorkomen en nutriënten uit diepere aardlagen halen. De eenjarige soorten leveren een constante productie waardoor de waarde van de landbouwgrond stijgt. De overblijfselen na de oogst van deze gewassen dienen vervolgens als voeding voor grazend vee, dat op diens beurt de grond van mest voorziet terwijl het tussen de bomen door scharrelt.

Al deze factoren zorgen uiteindelijk voor een hogere totale productie van de combinatie bomen-landbouwgewassen dan wanneer ze gescheiden worden geteeld. Bovendien zijn agroforestry-bodems gezonder dan extensieve landbouwgronden en dragen zij meer bij aan het instandhouden van de biodiversiteit en natuurlijke kringlopen.

Een eigen voedselbos

Wat kun je doen als je zelf een voedselbos wilt aanleggen? Naast een stuk grond is een goed ontwerp een must-have. Er moet een ontwerp worden gemaakt waarin is nagedacht over de inrichting van het terrein, de optimalisatie van watergebruik, de vruchtbaarheid van de bodem. Daarnaast is de samenstelling van de soorten van belang; door zoveel mogelijk verschillende planten- en bomen goed op elkaar af te stemmen ontstaat er een grote diversiteit aan eetbare gewassen.

Om je op weg te helpen is er een toolkit ontwikkeld die bedoeld is als hulpmiddel voor iedereen die aan de slag wil met het ontwerpen of aanleggen van een eigen voedselbos(je). Ook worden er veel workshops en cursussen gegeven die je kunt volgen om meer te weten te komen. Lees meer!

Tot slot vind je hier een overzicht met voedselbossen in Nederland. Het merendeel is geopend voor publiek. Dus vind een voedselbos in jouw omgeving en ga inspiratie opdoen!

Binnenkort bij jou in de buurt

Hieronder vind je alle GoodFood activiteiten bij jou in de buurt

oktober 2021

Biologische markt Rotterdam

De biologische markt in Rotterdam staat elke dinsdag van 08.30 tot 17.30 op het Eendrachtsplein. Het is een kleine markt waar je biologische groenten, fruit,...

Lees verder

Biologische markt Breda

Elke dinsdag is er een biologische boerenmarkt in Breda waar ruim tien marktkooplieden hun biologische producten presenteren. Je vindt er kwaliteitsproducten, vers van de boerderij....

Lees verder

Biologische markt Amsterdam, Zeeburg

Al 10 jaar lang is er iedere woensdag een biologische markt op de Van Eesterenlaan in Zeeburg. Je kunt hier van 10.00 tot 18.00 terecht...

Lees verder

Biologische markt Den Haag

Op de Hofplaats in Den Haag is elke woensdag een biologische markt van 10.00 tot 18.00 uur. Je vindt hier allerlei soorten producten, zoals fruit,...

Lees verder

Biologische markt Amsterdam, Zeeburg

Al 10 jaar lang is er iedere woensdag een biologische markt op de Van Eesterenlaan in Zeeburg. Je kunt hier van 10.00 tot 18.00 terecht...

Lees verder

Biologische markt Apeldoorn

Iedere donderdag van 09.00 tot 14.00 uur vind je in Apeldoorn op de hoek van Asselsestraat en Wilhelmina Druckerstraat een biologische markt. Je kunt hier...

Lees verder

Biologische markt in Drachten

Iedere donderdag is er een biologische markt in Drachten! Je kan er terecht voor bijna al je biologische boodschappen! Verse groenten, fruit, kruidenierswaren, brood, banket,...

Lees verder

Biologische markt Zwolle

Elke vrijdag is er op de Melkmarkt in Zwolle een biologische markt te vinden. Van 08.00 tot 13.00 kan je hier terecht voor diverse biologische...

Lees verder

Biologische markt Den Bosch

Op de Markt in het centrum van Den Bosch is elke vrijdag een biologische markt van 09.00 uur tot 13.00 uur. Hij bestaat al meer...

Lees verder

Biologische markt Noordgouwe

Elke zaterdag  staat van 10.00 tot 14.00 uur een complete biologische markt op het erf van Biologische Kwekerij Zuidbos. Hier vind je alle biologische basisproducten...

Lees verder

Biologische markt Wageningen

Elke zaterdag van 08.00 tot 17.00 uur kan je op de Markt in het centrum van Wageningen terecht voor je biologische boodschappen. Aan één kant...

Lees verder

Biologische markt Kruiningen

Iedere zaterdag van 08.30 tot 11.00 uur is er een markt in Kruiningen. Je vindt hier een groot assortiment biologische groenten en biologisch fruit van...

Lees verder

Biologische markt Deventer

Elke zaterdag is er op de Brink in Deventer een biologische markt van 11.00 tot 17.00 uur. Je kunt hier terecht voor al je dagelijkse...

Lees verder

Biologische markt Assen

Elke zaterdag is er in Assen een markt te vinden waar kaas en zuivelbedrijf Bio-smaak en groente- en fruitboer Villa Sterrebos te vinden is. Samen...

Lees verder

Biologische markt Sittard

Elke zaterdag is er langs de Steenweg in Sittard een biologische markt van 09.30 tot 14.00. Je vindt hier onder andere aardappelen, groenten, fruit, jam,...

Lees verder

Biologische markt Kruiningen

Iedere zaterdag van 08.30 tot 11.00 uur is er een markt in Kruiningen. Je vindt hier een groot assortiment biologische groenten en biologisch fruit van...

Lees verder

Biologische markt Noordgouwe

Elke zaterdag  staat van 10.00 tot 14.00 uur een complete biologische markt het erf van Biologische Kwekerij Zuidbos. Hier vind je alle biologische basisproducten onder...

Lees verder

Biologische markt Deventer

Elke zaterdag is er op de Brink in Deventer een biologische markt van 11.00 tot 17.00 uur. Je kunt hier terecht voor al je dagelijkse...

Lees verder

Biologische markt Harmonieplein Groningen

Het gehele jaar staat er op het Harmonieplein in Groningen een biologische markt. Elke tweede en vierde zaterdag van de maand kan je hier van...

Lees verder

Biologische markt Amsterdam, Noordermarkt

Iedere zaterdag staat op de Noordermarkt vanaf 9 uur marktkooplieden klaar om de hoofdstad van verse biologische groente, fruit, noten, brood, kaas, ei, paddenstoelen, kruiden,...

Lees verder

Biologische markt Alkmaar

Elke zaterdag van 08.00 tot 17.00 uur is er in Alkmaar op het kerkplein. Je kunt hier terecht voor al je dagelijkse boodschappen, zoals brood,...

Lees verder

Biologische Boerenmarkt Frederiksoord

Elke zaterdag is er een Biologische Boerenmarkt in Frederiksoord! Je kunt er terecht voor vrijwel al je biologische boodschappen, zoals groenten en fruit, kruidenierswaren, brood,...

Lees verder

Dineren in kaarslicht bij The Green House

The Green House in Utrecht doet dit jaar ook weer mee aan de Nacht van de Nacht! De Nacht van de Nacht staat in het...

Lees verder

november 2021

Maak je eigen lampion bij Hoeve Ravenstein

11 november is het weer Sint Maarten, wat betekent dat er weer liedjes gezongen kunnen worden en lekkers kan worden opgehaald langs de deuren. Dat...

Lees verder

Rondleiding “De Truffelgaard”

Tegenwoordig kunnen truffels geteeld worden op een aantal boomsoorten, ook in Nederland. Judith Evenaar van De Truffelgaard in Wageningen, heeft ruim 6 jaar geleden de...

Lees verder

Biologische markt Harmonieplein Groningen

Het gehele jaar staat er op het Harmonieplein in Groningen een biologische markt. Elke tweede en vierde zaterdag van de maand kan je hier van...

Lees verder

Workshop: Eetbare paddenstoelen uit eigen tuin (ochtend)

Paddenstoelen zijn overal te vinden, maar niet allemaal eetbaar of lekker. Tijdens deze workshop krijg je algemene informatie over paddenstoelen, maar vooral veel informatie over...

Lees verder

Workshop: Eetbare paddenstoelen uit eigen tuin (middag)

Paddenstoelen zijn overal te vinden, maar niet allemaal eetbaar of lekker. Tijdens deze workshop krijg je algemene informatie over paddenstoelen, maar vooral veel informatie over...

Lees verder

december 2021

Winterparadijs bij Hoeve Ravenstein

Net als voorgaande jaren wordt Hoeve Ravenstein van 7 december t/m 31 december omgetoverd tot Winterparadijs! Je kunt een bezoekje brengen aan de levende kerststal,...

Lees verder

Neem zelf het initiatief

Heb jij ook een duurzaam voedselinitiatief? Dan kom je misschien in aanmerking voor een plekje en promotie op de GoodFoodClub. Neem gerust contact met ons op om te vragen naar de voorwaarden.

Contact opnemen