Skip to main content
XS SM MD LG XL

Een voedselbos is een eeuwenoud systeem, waarin een grote soortenrijkdom aan planten en dieren een hoge productie levert. Ook in Nederland worden steeds meer voedselbossen aangelegd. Maar wat is een voedselbos nou precies? Wat zijn de voordelen ervan? En: hoe kun je zelf een voedselbos aanleggen?

Wat is een voedselbos?

Een voedselbos is een door de mens ontworpen systeem, gericht op duurzame voedselproductie. Het ontwerp van voedselbossen is geïnspireerd op de opbouw van een écht natuurlijk bos, zoals een tropisch regenwoud. Er is een hechte samenhang tussen bomen, dieren en planten, waardoor er een natuurlijke kringloop en natuurlijk ecosysteem ontstaat. Een grote diversiteit aan bomen en planten trekt namelijk vogels, zoogdieren, insecten en schimmels aan. Vanuit deze organische samenwerking ontstaat er een kringloop; insecten zorgen voor bestuiving, vogels voorkomen rupsenplagen, padden eten slakken en wezels en vossen houden de muizen in toom. 

Daarnaast hebben voedselbossen een positieve impact op de bodem. Doordat organisch materiaal op de bodem blijft liggen blijft de grond vruchtbaar en goed bestand tegen droogte. Dit in tegenstelling tot gangbare landbouw, waar de grond altijd te droog, te nat of te koud is. Ook wordt er in de grond van een voedselbos veel zuurstof vastgehouden, waardoor water beter aan- en afgevoerd wordt.

Verder geeft een voedselbos een hoge kwaliteit voedsel. Het is biologisch en onbespoten, waardoor de optimale voedingswaarde bewaard blijft en je geen onnatuurlijke stoffen binnenkrijgt. Dit draagt bij aan een goede gezondheid van mens, dier en milieu.

Gelaagd systeem

Naast een hoge biodiversiteit hebben voedselbossen ook een hoge productiviteit. In voedselbossen staan meerdere ‘lagen’ op dezelfde vierkante meter waardoor er efficiënter gebruik wordt gemaakt van de ruimte. Op een reguliere akker wordt bijvoorbeeld een enkel gewas verbouwd, terwijl er in een voedselbos tot wel zeven lagen kunnen groeien. De volgende lagen vormen samen een compleet systeem:

  • Kruinlaag: grote bomen, >8m. Bijvoorbeeld: walnoot, kers.
  • Tussenlaag: kleine bomen, grote heesters, 3 – 8m. Bijvoorbeeld: mispel, hazelaar.
  • Struiklaag: kleine heesters, 1-3m. Bijvoorbeeld: gojibes, honingbes
  • Kruidlaag: vaste kruiden, 0,20 – 1m. Bijvoorbeeld: brandnetel, varens
  • Bodembedekkers: 0 – 0,20m. Bijvoorbeeld: aardbei, postelein
  • Klimplanten. Bijvoorbeeld: kiwibes, druif
  • Wortels en knollen. Bijvoorbeeld: aardpeer, biet

Bron: voedselbos.eu

Agroforestry

Agroforestry is een nieuwe term voor een eeuwenoude landbouwpraktijk, waarbij ook gebruik gemaakt wordt van gecombineerd grondgebruik. Agroforestry betreft het combineren van akkerbouw, groenteteelt of grasland en eventueel veehouderij op hetzelfde land als waar meerjarige bomen of struikgewassen worden geteeld. In de praktijk kan een stuk landbouwgrond waarop bijvoorbeeld kastanjebomen staan ook zijn beplant met maïs, waarvan schapen de overblijfselen opscharrelen. Op deze manier versterken de verschillende componenten elkaar. De bomen beschermen de andere gewassen en verstevigen de bodem doordat hun wortels bodemerosie voorkomen en nutriënten uit diepere aardlagen halen. De eenjarige soorten leveren een constante productie waardoor de waarde van de landbouwgrond stijgt. De overblijfselen na de oogst van deze gewassen dienen vervolgens als voeding voor grazend vee, dat op diens beurt de grond van mest voorziet terwijl het tussen de bomen door scharrelt.

Al deze factoren zorgen uiteindelijk voor een hogere totale productie van de combinatie bomen-landbouwgewassen dan wanneer ze gescheiden worden geteeld. Bovendien zijn agroforestry-bodems gezonder dan extensieve landbouwgronden en dragen zij meer bij aan het instandhouden van de biodiversiteit en natuurlijke kringlopen.

Een eigen voedselbos

Wat kun je doen als je zelf een voedselbos wilt aanleggen? Naast een stuk grond is een goed ontwerp een must-have. Er moet een ontwerp worden gemaakt waarin is nagedacht over de inrichting van het terrein, de optimalisatie van watergebruik, de vruchtbaarheid van de bodem. Daarnaast is de samenstelling van de soorten van belang; door zoveel mogelijk verschillende planten- en bomen goed op elkaar af te stemmen ontstaat er een grote diversiteit aan eetbare gewassen.

Om je op weg te helpen is er een toolkit ontwikkeld die bedoeld is als hulpmiddel voor iedereen die aan de slag wil met het ontwerpen of aanleggen van een eigen voedselbos(je). Ook worden er veel workshops en cursussen gegeven die je kunt volgen om meer te weten te komen. Lees meer!

Tot slot vind je hier een overzicht met voedselbossen in Nederland. Het merendeel is geopend voor publiek. Dus vind een voedselbos in jouw omgeving en ga inspiratie opdoen!

Binnenkort bij jou in de buurt

Hieronder vind je alle GoodFood activiteiten bij jou in de buurt

juli 2021

Tuindiner bij Pluktuin van Geesje

Om de oogst samen te vieren organiseert Pluktuin van Geesje deze zomer een tuindiner! De avond op 31 juli bestaat uit een rondleiding en een...

Lees verder

augustus 2021

Boerenmarkt Hoeve Ravenstein

Elke 1e zondag van de maand (t/m oktober) is er een boeren zondagsmarkt bij Hoeve Ravenstein in Baarn! Je vindt hier diverse marktkramen met duurzame,...

Lees verder

Workshop koken (en eten) uit de tuin in Twello (GLD)

Heb jij ook een groenteabonnement bij de bioboer of zo’n (partner met) een moestuin? Dan herken je dit vast wel: Hoe krijg je al die...

Lees verder

Excursie Wildpluk op en rond de Aardehuizen in Olst

Na deze wildpluk excursie bekijk je de wereld met andere ogen: onkruid in je moestuin is potentiële pesto, de berm een salade bar en we...

Lees verder

Biodiverse picknickbox Cloo&Leyn Groentelab

Vanaf juni kan je bij Cloo&Leyn Groentelab elke donderdag t/m zondag tussen 11.30 en 14.00 uur een lokale picknickbox afhalen! De box is vanaf twee...

Lees verder

Boerenmarkt Hoeve Ravenstein

Elke 1e zondag van de maand (t/m oktober) is er een boeren zondagsmarkt bij Hoeve Ravenstein in Baarn! Je vindt hier diverse marktkramen met duurzame,...

Lees verder

Koken met de tuinders, Haaren

Houd je van koken en wil je graag een dagje uit? Dan is dit het juiste evenement voor jou! Tijdens deze dag, georganiseerd door Tuinderij...

Lees verder

Tuindiner bij Pluktuin van Geesje

Om de oogst samen te vieren organiseert Pluktuin van Geesje deze zomer een tuindiner! De avond op 21 augustus bestaat uit een rondleiding en een...

Lees verder

Koken met tuinders – Tuinderij de Es

Houd je van koken en wil je graag een dagje uit? Dan is dit het juiste evenement voor jou! Tijdens deze dag, georganiseerd door Tuinderij...

Lees verder

Boerenmarkt Hoeve Ravenstein

Elke 1e zondag van de maand (t/m oktober) is er een boeren zondagsmarkt bij Hoeve Ravenstein in Baarn! Je vindt hier diverse marktkramen met duurzame,...

Lees verder

september 2021

Tuindiner bij Pluktuin van Geesje

Om de oogst samen te vieren organiseert Pluktuin van Geesje deze zomer een tuindiner! De avond op 4 september bestaat uit een rondleiding en een...

Lees verder

Workshop Maak het zelf met bijenwas

Ben jij benieuwd hoe je zelf verzorgende bodylotion, geurkaarsen en beeswax-wraps kunt maken? Doe dan mee aan de cursus ‘Maak het zelf met bijenwas’, gegeven...

Lees verder

Cursus composteren

Compost is een cruciaal element om de bodem van een moestuin levend en gezond te houden. Het maken van goede compost is echter nog niet...

Lees verder

oktober 2021

Studiedag kippen houden op Kraaybeekerhof in Driebergen!

Droomde jij al langer van gezellig scharrelende kippen in je tuin? Wil je de band mens/dier herontdekken of bestendigen? Of zou je graag je kinderen...

Lees verder

Warandelezing: een nieuw voedselsysteem

Voor de 24e keer organiseert de Brabantse Natuur en Milieufederatie de Warandelezing. Het thema van dit jaar is ‘Weet wat je eet, de noodzaak van...

Lees verder

Neem zelf het initiatief

Heb jij ook een duurzaam voedselinitiatief? Dan kom je misschien in aanmerking voor een plekje en promotie op de GoodFoodClub. Neem gerust contact met ons op om te vragen naar de voorwaarden.

Contact opnemen